ในตู้สำหรับติดตั้งอุปกรณ์ควบคุมและป้องกันระบบไฟฟ้า (Consumer Unit) ที่ติดตั้งอยู่ในบ้านทั่วไป
เมื่อเปิดตู้มาเราจะเห็นเบรกเกอร์ 4 ประเภทนี้เป็นหลัก
1. เบรกเกอร์ MCB
- MCB ย่อมาจาก Miniature Circuit Breaker
- MCB ทำหน้าที่ตรวจจับกระแสไฟเกิน (Overload) และกระแสไฟลัดวงจร (Short Circuit)
- MCB มีหลายขนาด ตั้งแต่หลัก 6A ไปจนถึง 125A
- MCB นำไปใช้เป็นเมนเบรกเกอร์สำหรับบ้านขนาดเล็ก
- MCB ลูกย่อย นำไปใช้ตัดไฟที่วงจรย่อย เช่น วงจรแสงสว่าง วงจรเต้ารับ วงจรเครื่องปรับอากาศ หรือวงจรเครื่องทำน้ำอุ่น เมื่อวงจรใดเกิดปัญหา เบรกเกอร์จะตัดเฉพาะวงจรนั้น
2. เบรกเกอร์ RCCB
- RCCB ย่อมาจาก Residual Current Circuit Breaker
- RCCB ทำหน้าที่ตรวจจับกระแสไฟรั่ว (Residual Current) โดยการวัดกระแสไฟที่สาย L (กระแสที่ส่งไปยังเครื่องใช้ไฟฟ้าต่าง ๆ) เปรียบเทียบกับกระแสไฟที่สาย N (กระแสขากลับที่ผ่านเครื่องใช้ไฟฟ้ามาแล้ว) ถ้ากระแสไม่เท่ากันแปลว่ามีไฟรั่ว
- เมื่อมีไฟรั่ว เช่น สายไฟเสื่อม หรือ คนโดนไฟดูด เบรกเกอร์ RCCB ก็ตัดวงจรไฟทันที
ออกแบบการใช้ MCB ร่วมกับ RCCB ที่พบบ่อย
RCCB
├── MCB แสงสว่าง
├── MCB ปลั๊กเต้ารับ
├── MCB แอร์
├── MCB เครื่องทำน้ำอุ่น
└── MCB รั้ว
3. เบรกเกอร์ MCCB
- MCCB ย่อมาจาก Molded Case Circuit Breaker
- MCCB ทำหน้าที่เหมือน MCB แต่รองรับกำลังตัดได้มากกว่าเมื่อเกิดไฟฟ้าลัดวงจร
- MCCB ใช้เป็นเมนเบรกเกอร์ หรือระบบไฟฟ้าขนาดใหญ่
- MCCB ไม่เหมาะนำมาใช้เป็นเบรกเกอร์ลูกย่อยภายในบ้าน เพราะวงจรในบ้านทั่วไปมีกระแสไฟไม่สูงมาก ความสามารถของ MCB กับ MCCB ในวงจรเล็ก ๆ จึงแทบไม่ต่างกัน แต่ MCCB ราคาสูงกว่า MCB 1-3 เท่า
4. เบรกเกอร์ RCBO
- RCBO ย่อมาจาก Residual Current Circuit Breaker with Overcurrent Protection
- RCBO ทำหน้าที่เหมือน RCCB รวมกับ MCB คือตรวจจับกระแสไฟรั่ว และตรวจจับกระแสไฟเกินกับกระแสไฟลัดวงจร
- RCBO ใช้เป็นเบรเกอร์ลูกย่อยคุมวงจรเฉพาะจุด โดยเฉพาะจุดเสี่ยงที่มีโอกาสโดนไฟดูด เช่น เครื่องทำน้ำอุ่น, ปลั๊กไฟ, วงจรภายนอก
ออกแบบวงจรการใช้ MCCB ร่วมกับ RCBO ที่พบบ่อย เป็นดังนี้
MCB หรือ MCCB
├── RCBO แสงสว่าง
├── RCBO ปลั๊กเต้ารับ
├── RCBO แอร์
├── RCBO เครื่องทำน้ำอุ่น
├── RCBO ปั้มน้ำ
└── RCBO รั้ว
เนื่องจาก RCBO แพงกว่า MCB ประมาณ 5-10 เท่า
จึงเลือกใช้ RCBO เฉพาะกับวงจรที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดไฟดูด เช่น เต้ารับ เครื่องทำน้ำอุ่น ปั๊มน้ำ และวงจรภายนอกอาคาร
ส่วนวงจรที่มีความเสี่ยงต่ำ เช่น วงจรแสงสว่าง สามารถใช้ MCB ได้
ออกแบบวงจร เป็นดังนี้
MCB หรือ MCCB
├── MCB แสงสว่าง
├── RCBO ปลั๊กเต้ารับ
├── MCB แอร์
├── RCBO เครื่องทำน้ำอุ่น
├── RCBO ปั้มน้ำ
└── RCBO รั้ว